Deze twee termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze staan niet voor hetzelfde. Het verschil is simpel: whey is een soort eiwitpoeder, geen synoniem ervan.
De verhouding tussen de twee
Eiwitpoeder is de verzamelnaam voor alle poeders waarin eiwit is geconcentreerd. Daaronder vallen dierlijke bronnen zoals whey, caseïne en ei, en plantaardige zoals erwt, rijst, hennep en soja.
Whey, in het Nederlands wei-eiwit, is er daar één van. Het komt uit melk en is een bijproduct van de kaasbereiding: de heldere vloeistof die overblijft wanneer melk stremt. Die wordt gefilterd, ingedikt en gedroogd tot poeder.
Alle whey is dus eiwitpoeder, maar niet alle eiwitpoeder is whey.
Waarom whey er in dit rijtje uitspringt
Het verschil tussen eiwitbronnen zit niet alleen in de hoeveelheid eiwit, maar vooral in de samenstelling ervan. Eiwitten bestaan uit aminozuren, en negen daarvan kan je lichaam niet zelf maken. Die moeten uit voeding komen.
Whey bevat alle negen, in een verhouding die goed aansluit bij wat spierweefsel nodig heeft. Wat het specifiek onderscheidt is het gehalte aan leucine.
De rol van leucine
Leucine is een van die negen essentiële aminozuren, maar het doet meer dan alleen bouwmateriaal leveren. Het werkt als signaalstof: het zet het proces van spiereiwitsynthese in gang, waarbij je lichaam nieuw spierweefsel aanmaakt.
Dat proces heeft een drempel. Onder ongeveer twee tot drie gram leucine per eetmoment komt het niet goed op gang. Kom je daaroverheen, dan wordt het aangezet.
Whey bevat van nature genoeg leucine om die drempel te halen met een normale portie van vijfentwintig tot dertig gram. Dat maakt het efficiënt: je hebt er relatief weinig van nodig.
Hoe plantaardige eiwitten zich verhouden
Plantaardige bronnen hebben ieder afzonderlijk een minder compleet aminozuurprofiel. Erwteneiwit is bijvoorbeeld rijk aan lysine maar armer aan methionine, bij rijsteiwit is het precies omgekeerd. En het leucinegehalte ligt doorgaans lager dan bij whey, waardoor je een grotere portie nodig hebt om diezelfde drempel te halen.
Daar is een oplossing voor: bronnen combineren. Waar de één tekortschiet, vult de ander aan. Om die reden bestaat onze Vegan Protein uit drie complementaire bronnen, erwteneiwitisolaat, rijsteiwitisolaat en hennepeiwit, die samen een zo optimaal mogelijk aminozuurprofiel geven.
Wat betekent dat voor je keuze
Eet je zuivel, dan is whey de meest efficiënte optie per gram. Eet je plantaardig of verdraag je zuivel slecht, dan werkt een goed samengesteld plantaardig poeder ook, mits het meerdere bronnen combineert. Een enkelvoudig plantaardig eiwit is een minder complete keuze.
Over de auteur
Kemail Verhoeven is oprichter van AP Nutrition. Hij sportte vijftig jaar op het gebied van basketbal, vechtsport, krachttraining en triatlon, en verdiepte zich na een reeks blessures en botbreuken in blessurepreventie, herstel, voeding en bewegingsleer. Die kennis is autodidactisch opgebouwd en vormt de basis van de producten die AP Nutrition in eigen beheer ontwikkelt en produceert.
Lees ook
Concentraat, isolaat of clear whey?
Hoeveel eiwit per dag heb je nodig?